Sizden Gelenler Bir sultanın oğluna nasihatleri | Bir sultanın oğluna nasihatleri |
|
|
| Yazar ummay | ||||||
| Perşembe, 25 Ekim 2007 | ||||||
|
Ummadığın bir yerden ümidini temelli kesme ve bir şey
umduğun yerden de sakın çok ümitli olma. Çünkü genelde nasip, umduğu
yerden değil, ummadığı yerden gelir.
İyiye iyi, kötüye kötü de, hakkı inkâr etme. Yani
sevmediğin bir kişi bile, bir şeye iyi diyorsa, o şey gerçekten de iyi
ise, ona sakın kötü deme. Kötü derlerse, sen de kötü olduğunu biliyorsan;
ona iyi deme. Hakkı kabul etmenin, hakkı inkâr etmekten iyi olduğunu
unutma.
Öfkelenme. Biri sana öfkelenip sert söylerse sen ona
yumuşaklıkla cevap ver. Ama ahmaklara susmaktan başka çare yoktur. Nitekim
(Ve ma cevab-ül ahmak-ı illes-sükut), yani
(Ahmağa verilecek en güzel cevap ancak susmaktır)
demişlerdir.
Senin üzerinde emeği olanın emeğini boşa çıkarma. Eğer
o emeğin karşılığını ödemiyorsan bari nankör olma. Senin için emek çeken
düşmanın ise, ona da elinden gelen her iyiliği, ihsanı yap. Çünkü insan
ihsanın kuludur.
Bazı iyi işler vardır, onları âdet edinen hem halk
katında, hem de Hak katında itibar görür. Bunlar, ilim, edeb, tevazu,
zühd, doğruluk, iffet, kimseyi incitmemek ve halka kolaylık göstermektir.
Bunların hepsinin sermayesi hayâdır. Nitekim Peygamber efendimiz,
(El hayâ-ü minel iman) yani (Haya,
imandandır) buyuruyor. Haya varsa iman da var. İman varsa, o iyi
işlerin hepsi de hâsıl olur.
Cahili, beceriksizi, insan yerine sayma, bunlarla
beraber oturma, hele kendini âlim sayan cahilden, aslandan kaçar gibi kaç.
Cahille sohbet etme, iyilerle sohbet et. Çünkü, iyilerin sohbeti yüzünden
senin adın da iyi olur.
Şırlağan susam yağıdır, ne zaman gülle sohbet eder, hemhâl olur, artık ona susam yağı demezler, gül yağı derler, menekşeyle hemhâl olursa menekşe yağıdır derler. Gül ve menekşe gibi güzel çiçeklerin hassaları, rayihaları yüzünden, onlarla kırk gün düşüp kalkınca, susamın adı unutuldu, gül ve menekşe ile anılır oldu. Hatta bu durumu hiç bilmeyen onu gül yağı menekşe yağı sandı. Onun için Peygamber efendimiz, (Bir kavimle kırk gün düşüp kalkan, onlardan olur) ve (Kişinin dini, arkadaşının dini gibidir) buyurdu. Demek ki iyilerle veya kötülerle beraber olan onlar gibi olur.
Sana yapılan iyilikleri asla unutma. Senden bir şey
bekleyene, sitemle “Benden bir şeyler umuyorsun galiba” diyerek başına
kakma; çünkü senden bir şey bekleyene sitem etmek “ben de bir menfaat
bekliyorum” demek olur ki, bu da himmetsizliktir. İyi huyu ve iyi kişiliği
meslek edin, kötü huylardan uzak ol. Kimseye zararın, azarın ve nazarın
değmesin. Zarar verici olmak iyi değildir; çünkü zarardan eksiklik doğar,
eksiklikten ise şerefsizlik. Öyleyse halk içinde şerefsiz olmak iyi
değildir.
Seni akıllı kişiler övsün, cahil kişiler övmesin. Çünkü
akıllılar ileri gelenlerdir, cahiller ayak takımıdır. Bu iki grup
birbirinin zıddıdır. Akıllının bilgilice işini cahil beğenmez, cahilin
bilgisizce işini akıllı zaten beğenmez. Çünkü akıllı olan kendi mizacına
uygun olarak bilgilice iş görür, seni onun için beğenir; cahil de kendi
mizacına uygun olarak iş görür, seni onun için över. Cahilin övdüğü işten
sakınmak gerek, tâ ki akıllıların eğlencesi olmayasın; çünkü sıradan
kişilerin katında övülen insan, ileri gelenlere maskara olur.
Kimseyi incitme. Birisi seni incitse de, sen onu
incitme ki, büyüklüğün nişanı budur.
Görüntüleme sayısı: 178
Yorum yaz
Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4 |
||||||
| < Önceki | Sonraki > |
|---|